- Verhelder de context die de leerling niet spontaan ziet;
- Gebruik visuele hulpmiddelen voor de tijdsplanning (kalenders, agenda’s, schema’s en roosters) die flexibel zijn;
- Richt ruimtes en werkplekken zo in dat ze verhelderen welk gedrag er van de leerling verwacht wordt;
- Stappenplannen en checklists voor complexe taken;
- Versterk hun probleemoplossende en organiserende vermogen en ondersteun dat met visuele hulpmiddelen;
- Overzichtelijk en gestructureerd leermateriaal zonder verwarrende ballast;
- Allerlei ‘organizers’ zoals bakjes, schema’s, een functionele agenda, visuele aanduidingen;
- Maak de vorm van de verheldering aangepast aan de leeftijd, de interesses en de gevoeligheden van de leerling (bv. Buiten het zicht van de medeleerlingen).
- Vertraag je communicatiesnelheid en geef bedenktijd: leerlingen met autisme hebben meer tijd nodig om boodschappen, zeker verbale, te verwerken en het kan langer duren alvorens ze die begrijpen en reageren; indien ze na een tijdje niet reageren, herhaal dan letterlijk je boodschap en parafraseer ze niet, want dat lijkt dan een totaal nieuwe boodschap;
- Spreek de leerling persoonlijk aan als hij een klassikale of groepsinstructie niet nakomt.;
- Werk samen met de ouders om communicatiestijl van de leerling te leren kennen;
- Sociale verhalen en scripts die sociale situaties verhelderen; de leerling daar doorheen loodsen met duidelijke instructies;
- Extra beloningen geven voor gewenst sociaal gedrag, zowel aan de leerling met autisme zelf (voor hen hebben sociale situaties te weinig intrinsieke beloningswaarde) als aan de andere leerlingen ( wegens hun modelfunctie);
- Het doseren van groeps- en individuele activiteiten (‘working apart together’-system`);
- Het buddysysteem;
- Extra toezich in sociale situaties, zoals de speelplaats, de eetzaal en groepswerk;
- Het creëren van ‘sociale vluchtheuvels’ en ‘alleen-momenten’;
- Het visualiseren van de beurtrol in kringgesprekken;
- Een geregisseerd keuzesysteem bij het samenstellen van groepen of koppels voor groepswerk.
- Maak een studiewijzer die verduidelijkt:
- Hoe welke leertaak het beste ingestudeerd wordt,
- Wat de concrete stappen zijn van de leerstrategie of de studiemethode;
- Verduidelijk wat de leerling (minimaal) moet kennen en kunnen: kennen en kunnen-lijst;
- Verduidelijk hoofd- en bijzaken in de leerstof;
- Maak een studieplanning of leer de leerling die zelf te maken;
- Gedetailleerde, concrete, ondubbelzinnige en gevisualiseerde schoolregels;
- Schriftelijk communiceren over incidenten en voorvallen (eventueel door middel van een ‘voorval-rapport’);
